สาระความรู้

หลักการเขียนคำย่อ

คำย่อ

          คำย่อที่ได้อ่านทางสื่อสิ่งพิมพ์ เช่น หนังสือพิมพ์ นิตยสาร พบเห็นจากสื่อโทรทัศน์ หรือได้ยินได้ฟังทางวิทยุนั้น หลายคนน่าจะยังไม่ทราบว่าราชบัณฑิตยสถานโดยคณะกรรมการกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการใช้ภาษาไทยได้กำหนดหลักเกณฑ์การเขียนคำย่อไว้แล้ว เพื่อให้มีความเป็นมาตรฐานในการใช้คำย่อสำหรับสื่อความ ในกรณีที่จำเป็นต้องใช้คำย่อ

          ในหนังสือ “หลักเกณฑ์การใช้เครื่องหมายวรรคตอน และเครื่องหมายอื่น ๆ หลักเกณฑ์การเว้นวรรค หลักเกณฑ์การเขียนคำย่อ” ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พิมพ์ครั้งที่ ๗ พ.ศ. ๒๕๕๑ ระบุหลักเกณฑ์การเขียนคำย่อไว้ท้ายเล่มของหนังสือดังกล่าว ซึ่งผู้เขียนได้สรุปมาเสนอดังนี้

          ๑. ใช้พยัญชนะต้นของพยางค์แรกของคำเป็นตัวย่อ โดยถ้าเป็นคำคำเดียวให้ใช้ตัวย่อตัวเดียว แม้ว่าคำนั้นจะมีหลายพยางค์ เช่น ๕ วา ๕ ว. จังหวัด จ. หรือถ้าใช้ตัวย่อตัวเดียวแล้วทำให้สับสนอาจใช้พยัญชนะต้นของคำถัดไปเป็นตัวย่อด้วยก็ได้ เช่น ทหารบก ทบ. ตำรวจ ตร. อัยการ อก.

          ๒. ถ้าเป็นคำสมาสให้ถือเป็นคำเดียว และใช้พยัญชนะต้นของพยางค์แรกเพียงตัวเดียว เช่น มหาวิทยาลัย ม.

          ๓. ถ้าเป็นคำประสม ใช้พยัญชนะของแต่ละคำ เช่น ชั่วโมง ชม. โรงเรียน รร.

          ๔. ถ้าคำประสมประกอบด้วยคำหลายคำ มีความยาวมาก อาจเลือกเฉพาะพยัญชนะต้นของคำที่เป็นใจความสำคัญ ทั้งนี้อักษรย่อรวมแล้วไม่ควรเกิน ๔ ตัว เช่น คณะกรรมการประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ กปร. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สพฐ.

          ๕. ถ้าใช้พยัญชนะต้นของแต่ละคำแล้วทำให้เกิดความสับสน ให้ใช้พยัญชนะต้นของพยางค์ถัดไปแทน เช่น พระราชกำหนด พ.ร.ก. พระราชกฤษฎีกา พ.ร.ฎ.

          ๖. ถ้าพยางค์ที่มี ห เป็นอักษรนำ เช่น หญ หล ให้ใช้พยัญชนะตัวที่ออกเสียงเป็นตัวย่อ เช่น สารวัตรใหญ่ สวญ. ทางหลวง ทล.

          ๗. คำที่พยัญชนะต้นเป็นอักษรควบกล้ำหรืออักษรนำ ให้ใช้อักษรตัวหน้าตัวเดียว เช่น ประกาศนียบัตร ป. ถนน ถ.

          ๘. ตัวย่อไม่ควรใช้สระ ยกเว้นคำที่เคยใช้มาก่อนแล้ว เช่น เมษายน เม.ย. โทรศัพท์ โทร. เสนาธิการ เสธ.

          ๙. ตัวย่อต้องมีจุดกำกับเสมอ ตัวย่อตั้งแต่ ๒ ตัวขึ้นไปให้จุดที่ตัวสุดท้ายเพียงจุดเดียว ยกเว้นตัวที่ใช้มาก่อนแล้ว เช่น ตำบล ต. รองศาสตราจารย์ รศ. พุทธศักราช พ.ศ.

          ๑๐. เว้นวรรคเล็กหน้าตัวย่อทุกแบบ และเว้นวรรคระหว่างกลุ่มอักษรย่อ

ส่วนการอ่านคำย่อต้องอ่านเต็ม ยกเว้นกรณีที่คำเต็มนั้นยาวมากและคำย่อนั้นเป็นที่ยอมรับกันทั่วไปแล้ว อาจอ่านตัวย่อเรียงตัวไปก็ได้ เช่น ก.พ. อ่านว่า กอ-พอ.

หรือในบทความอื่นๆ เขียนอธิบายไว้เช่น อักษรย่อและจุด

ที่มา : สำนักงานราชบัณฑิตยสภา

แสดงความคิดเห็นบน Facebook

แท็ก
Back to top button
Don`t copy text!